User:LittleMissCyber

sigaw ng pugad lawin

Ang Sigaw ng Pugad Lawin (kilala din sa orihinal na tawag na Sigaw ng Balintawak) ay ipinahayag ng Katipunan at naging simula ng Himagsikang Pilipino laban sa Imperyong Kastila upang makamit ang kasarinlan.[1]

Nang huling bahagi ng Agosto 1896, ang mga kasapi ng Katipunan (Katipunero) sa pamumuno ni Andres Bonifacio ay naghimagsik sa isang lugar na tinatawag na Kalookan, na mas malawak sa kasalukuyang nasasakupan ng Lungsod ng Kalookan na maaaring naisanib na ngayon sa kasalukyang Lungsod Quezon.[2]

Orihinal na tumutukoy ang katawagang "Sigaw" sa sagupaan sa pagitan ng mga Katipunero at ng mga Guwardiya Sibil. Maari din na tumukoy ang sigaw sa pagpunit ng sedula (cédulas personales) bilang pagsuway sa batas at kautusan ng Espanya. Ito ay literal na may kasamang makabayang sigaw.[3]

Dahil sa magkakaibang pahayag at kalabuan ng lugar kung saan nangyari ito, ang tumpak na petsa at lugar ng sigaw ay pinagtatalunan pa.[2][3] Mula 1908 hanggang 1963, ang opisyal na paninindigan ay nangyari ang sigaw noong Agosto 26 sa Balintawak. Noong 1963, ipinahayag ng pamahalaan ng Pilipinas na nangyari ang sigaw noong Agosto 23 sa Pugad Lawin, Lungsod Quezon.

Pagsisimula ng himagsikan

Sa pagkakatuklas ng Katipunan noong 19 Agosto 1896,

hindi na napigilan ang tuluyang pagsisimula ng

rebolusyon laban sa Espanya. Sa mga sumunod na araw,

naghanda ang mga katipunero upang isakatuparan ang

mga plano ng pakikipaglaban. Noong 22 Agosto 1896, nagpatawag si Bonifacio ng

pulong sa Kangkong, Balintawak, dalawang araw ang

makalipas, sa 24 Agosto. Sa pulong na ito ng mga pinuno

ng mga Sangguniang Bayan, pinagdesisyunan ang mga

taktika ng paghihimagsik. Napagkasunduan din na sasalakayin ng Katipunan ang

Maynila, sentro ng pamahalaang Espanyol sa Pilipinas, sa

29 ng Agosto, araw ng Sabado.Sa kabilang dako, nagsagawa ang mga Espanyol ng  malawakang

pagdakip sa mga Pilipinong pinaghinalaang

miyembro ng Katipunan. Ang buong Maynila at mga

karatig nitong pook ay nabalot sa pangamba ng

pag-aaresto. Lumikas palayo sa Maynila—sa Balintawak

at Kalookan, halimbawa—ang maraming katipunero.Magkahalong takot at galit ang nadama ng maraming

katipunerong nagsilikas tungong Balintawak. Sa gitna ng

malakas na ulan, labis na pagod at kakapusan sa pagkain,

daan-daang mga Pilipino ang tumawid sa masukal na

gubat ng Balintawak upang makaiwas sa pag-aresto ng

mga guardia civil at veterana. Nagsimula ang rebolusyon sa tinatawag na ‘Unang Sigaw’.

Ayon sa opisyal na panandang pangkasayayan, naganap

ito noong 23 Agosto 1896 sa Pugad Lawin sa dating

Kalookan na ngayo’y Lungsod Quezon, sa bakuran ng

bahay ni Juan Ramos, anak ni Melchora Aquino (‘Tandang

Sora’).Pinunit ng mga katipunero ang kanilang mga sedula,simbolo ng kanilang pagtatakwil sa

pamahalaang Espanyol. Ang salaysay na ito ay batay sa gunita ng katipunerong si Dr. Pio

Valenzuela.Ngunit iba-iba ang salaysay ng mga katipunero at ibang saksi tungkol sa petsa at

lugar ng unang sigaw. May nagsabing naganap ito sa Balintawak at hindi sa Pugad

Lawin, na ang petsa ng pangyayari ay hindi 23 Agosto

kundi 24 Agosto, 25 Agosto at 26 Agosto 1896.